Witamina D a grypa: badanie na myszach o stanie zapalnym płuc
Naukowcy z Penn State sprawdzili na myszach, jak witamina D wpływa na przebieg grypy. Okazało się, że bez działających receptorów witaminy D zwierzęta chorowały ciężej, wolniej pozbywały się wirusa i miały silniejszy stan zapalny płuc. Autorzy podkreślają jednak, że to wstępne wyniki i nie zachęcają do przyjmowania dodatkowych dawek w trakcie infekcji.
Jak zaplanowano badanie
Zespół badał odpowiedź immunologiczną na wirusa H1N1, czyli podtyp grypy typu A. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Frontiers in Immunology”. Badacze porównali kilka grup myszy z grupą kontrolną, czyli zwykłymi zwierzętami.
- Myszy pozbawione receptorów witaminy D (VDR), które nie mogły z niej korzystać.
- Myszy z prawidłowymi receptorami, którym podano wysokie dawki parathormonu, hormonu regulującego poziom wapnia.
- Myszy bez receptorów VDR wyłącznie w komórkach szpikowych, do których należą m.in. makrofagi, uczestniczące we wczesnej odpowiedzi na wirusa.
Taki układ miał rozdzielić dwa wpływy. U myszy bez receptorów witaminy D poziom parathormonu rośnie, bo organizm próbuje to zrekompensować. Pojawia się więc pytanie, czy odpowiedź immunologiczna zmienia się z powodu braku witaminy, czy nadmiaru hormonu. Margherita Cantorna, główna autorka badania, wyjaśnia, że dwa modele pomagają to rozdzielić.
Co wyszło w wynikach
Myszy bez receptorów witaminy D częściej umierały: śmiertelność wyniosła 21%. Miały też cięższe objawy i wolniej oczyszczały organizm z wirusa. W ich płucach było więcej komórek odpornościowych i sygnałów zapalnych, co może nasilać stan zapalny i uszkodzenia tkanki.
We wszystkich trzech modelach przebieg infekcji był gorszy niż w grupie kontrolnej: objawy były cięższe, ilość wirusa większa, a stan zapalny silniejszy. Według badaczy oznacza to, że sam brak receptorów, wysoki poziom parathormonu i brak receptorów w komórkach szpikowych są osobno powiązane z gorszym wynikiem choroby. Cantorna ocenia, że witamina D pomaga układowi odpornościowemu wrócić do normy po infekcji. Gdy odpowiedź immunologiczna się „nakręca”, stan zapalny rośnie, a to może prowadzić do większych uszkodzeń płuc.
Czy to znaczy, że warto brać więcej witaminy D?
Niekoniecznie. To badanie na myszach i autorzy zaznaczają, że potrzeba dalszych prac, by sprawdzić, czy podobna zależność występuje u ludzi. Cantorna przestrzega też przed nadmiarem, bo witamina D gromadzi się w tkance tłuszczowej, a jej przedawkowanie może prowadzić do niebezpiecznie wysokiego poziomu wapnia we krwi.
Cantorna dodaje: „Nie zalecamy obecnie, by osoby, które zachorują na grypę, przyjmowały więcej suplementów witaminy D.”
Mengzhu Tang, pierwsza autorka pracy, wskazuje na możliwe zastosowania u osób z niedoborem. Jej zdaniem uzupełnienie niedoboru reguluje odporność i normalizuje poziom parathormonu.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Jesienią i zimą, gdy rośnie liczba zachorowań na grypę, wiele osób w Polsce sięga po witaminę D. Wyniki tego badania nie zmieniają podstawowej zasady: chodzi o uzupełnianie niedoborów, a nie o branie większych dawek „na wszelki wypadek”. Najrozsądniej ustalić dawkowanie z lekarzem, najlepiej po sprawdzeniu poziomu witaminy we krwi.
Badanie nie dowodzi, że witamina D chroni ludzi przed grypą ani że leczy tę chorobę. Nie zastępuje też szczepień ani zaleceń lekarza. Pokazuje natomiast, jak ważna może być prawidłowa gospodarka witaminą D i wapniem dla przebiegu odpowiedzi immunologicznej. Badacze chcą teraz sprawdzić, jak witamina D reguluje komórki szpikowe i w jakich innych chorobach mogłoby to mieć znaczenie.
Źródło: Medical Xpress – „Vitamin D may help control lung inflammation during flu infection, study in mice suggests”
