Przejdź do treści
Piątek, 20 listopada 2026 Internet, zdrowie, elektronika i mieszkanie
Zdrowie i uroda

Odra wraca: USA, Meksyk i Boliwia straciły status kraju wolnego od choroby

Odra wraca: USA, Meksyk i Boliwia straciły status kraju wolnego od choroby

Stany Zjednoczone, Meksyk i Boliwia utraciły status krajów, które wyeliminowały odrę. Dołączyły do grona państw, w których groźna choroba była pod kontrolą, a teraz wróciła. Powód jest prosty: odsetek zaszczepionych dzieci przestał być wystarczający.

Co oznacza utrata statusu

Kraj traci status państwa wolnego od odry, jeśli ten sam szczep wirusa krąży na jego terytorium nieprzerwanie dłużej niż rok. Wcześniej, w tym samym roku, status stracili m.in. Wielka Brytania, Kanada, Austria, Armenia, Hiszpania, Azerbejdżan i Uzbekistan.

Eksperci wskazują kilka przyczyn: dezinformację, zakłócenia w szczepieniach w czasie pandemii covid-19, a także sukcesy poprzednich dekad. Skoro odra stała się rzadkością, wiele osób zapomniało, jak jest groźna. Dodatkowo cięcia w pomocy zagranicznej, m.in. w USA i Wielkiej Brytanii, mogą pogorszyć sytuację w biedniejszych krajach.

Groźna nie tylko z powodu wysypki

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia w 2024 roku odrą zachorowało około 11 milionów osób, głównie dzieci poniżej piątego roku życia, a zmarło 95 tysięcy. Choroba osłabia odporność nawet na miesiące lub lata, zwłaszcza u niedożywionych dzieci. Może też prowadzić do uszkodzenia mózgu, utraty słuchu lub wzroku.

Wirus jest wyjątkowo zaraźliwy: utrzymuje się w powietrzu do dwóch godzin, a zakażeniu ulega nawet 90% niezaszczepionych osób, które miały z nim kontakt. Dr Eric Wobudeya, pediatra ze szpitala w Kampali w Ugandzie, opisuje, że dzieci umierające na odrę walczą o oddech, bo wirus atakuje płuca i drogi oddechowe. Jego szpital przez około dekadę nie widział odry, a oddział, który kiedyś jej służył, przekształcono w inny. W ostatnich trzech–czterech latach choroba wróciła.

Zaszczepionych jest za mało

Aby chronić całą populację, potrzebne jest zaszczepienie co najmniej 95% dzieci. Tymczasem w 2025 roku pierwszą dawkę przyjęło na świecie 84% uprawnionych dzieci, a drugą tylko 77%. Szefowa UNICEF Catherine Russell przypomina, że szczepionka uratowała od 2000 roku prawie 59 milionów istnień.

Ryzyko dotyczy również krajów o wysokim poziomie wyszczepienia, bo prawie wszędzie są skupiska osób niezaszczepionych. W londyńskiej dzielnicy Hackney tylko 58% pięciolatków rozpoczynających naukę w 2025 roku miało dwie dawki szczepionki MMR. Chronią się w ten sposób także te dzieci, których nie można zaszczepić, np. z powodu choroby nowotworowej krwi, oraz niemowlęta, które są jeszcze za małe.

Prof. Alex Richter z Uniwersytetu w Birmingham zwraca uwagę, że ruch antyszczepionkowy to nie jedyna przyczyna. Liczą się też bariery praktyczne: trudności z umówieniem wizyty, bariery językowe, niestabilna sytuacja mieszkaniowa i ograniczony dostęp do opieki. Pomagać mogą proste rozwiązania, takie jak wizyty poza standardowymi godzinami i przypomnienia o terminach.

Co to oznacza dla Polski

Odra przenosi się przez podróże, więc ogniska za granicą mogą mieć znaczenie także dla nas. Dotyczy to zwłaszcza osób wyjeżdżających do krajów z wybuchami choroby lub wracających stamtąd. Przed wyjazdem warto sprawdzić swój status szczepień. W Polsce szczepienie przeciw odrze w skojarzonej szczepionce MMR jest elementem kalendarza szczepień, ale informacje o aktualnej sytuacji epidemiologicznej i zaleceniach najlepiej weryfikować u lekarza lub w Państwowym Zakładzie Higieny i Sanepidzie.

Utrata statusu nie jest ostateczna. Wspomniana w artykule koalicja Reach, kierowana przez Międzynarodowy Komitet Ratunkowy, zaszczepiła od 2022 roku ponad milion dzieci w trudno dostępnych regionach Afryki. Jak podkreśla dr David Hughes z Uniwersytetu St Andrews: „Ochrona przed odrą to wspólna odpowiedzialność”.

Źródło: The Guardian – „‘They’re struggling for oxygen’: children pay the price as countries allow measles to surge again”

Czytaj także

Zobacz wszystko
saw-iso.pl seoparty.net ubezpieczeniacompensa.pl